Proces utrzymania urządzeń pomiarowych i technicznych w stosownej kondycji jest priorytetowy dla zachowania ich dokładności i niezawodności w różnych zastosowaniach przemysłowych i laboratoryjnych. W praktyce oznacza to systematyczne sprawdzanie parametrów sprzętu a także porównywanie ich z określonymi wzorcami, co umożliwia na identyfikację odchyleń od standardów. Wzorcowanie i kalibrowanie są procesami powiązanymi, lecz różniącymi się celami a także metodami działania.
Wzorcowanie polega na określeniu różnic pomiędzy wskazaniami urządzenia a wartościami odniesienia przy użyciu precyzyjnych przyrządów, jednak kalibrowanie obejmuje dostosowanie urządzenia w taki sposób, aby jego wskazania były zgodne z wymaganiami normatywnymi. Regularne wykonywanie tych czynności wpływa na wiarygodność pomiarów i umożliwia na ocenę jakości działania sprzętu w kontekście wymagań technicznych i standardów obowiązujących w danej branży.
Wzorcowanie i kalibrowanie stosowane są w wielu dziedzinach, od przemysłu chemicznego i spożywczego po elektrotechnikę i mechanikę precyzyjną. W sytuacji przyrządów pomiarowych takich jak wagi, ciśnieniomierze, termometry czy mierniki elektryczne niezbędne jest uwarunkowanie tolerancji dopuszczalnych odchyleń, które określają, czy urządzenie może być dalej użytkowane, czy wymaga regulacji. Proces wzorcowania opiera się na porównaniu wskazań z wartościami wzorcowymi uzyskanymi z etalonów, które mają znaną i potwierdzoną dokładność. Kalibrowanie jednakże może polegać na regulacji mechanicznej, elektronicznej lub programowej, by skorygować różnice w pomiarach i zapewnić zgodność z wymaganiami określonymi w dokumentacji technicznej.
Znaczenie wzorcowania i kalibrowania obejmuje także aspekty związane z kontrolą jakości produkcji a także bezpieczeństwem użytkowania urządzeń. Nieprawidłowe wskazania sprzętu pomiarowego mogą prowadzić do błędów w procesach technologicznych, przekłamań w badaniach laboratoryjnych lub niewłaściwej oceny parametrów materiałów i komponentów. Dlatego procedury te są często ujęte w systemach zarządzania jakością i standardach branżowych, gdzie wymagane jest dokumentowanie rezultatów, określenie dat kolejnych przeglądów a także prowadzenie rejestrów zgodności pomiarów z standardami. W wielu przypadkach konieczne jest również stosowanie akredytowanych laboratoriów i przyrządów referencyjnych, które gwarantują wielokrotność i rzetelność procesu.
Praktyczne aspekty wzorcowania i kalibrowania obejmują przygotowanie urządzeń do pomiarów, identyfikację źródeł błędów, analizę wpływu warunków otoczenia oraz stosowanie odpowiednich procedur technicznych. Istotne jest również dokumentowanie zaprojektowanych działań i uzyskanych wyników w formie protokołów, co daje możliwość na śledzenie historii urządzeń a także planowanie kolejnych cykli serwisowych. Dzięki systematycznemu podejściu możliwe jest utrzymanie przyrządów w stanie umożliwiającym precyzyjne pomiary przez dłuższy czas, co ma znaczenie zarówno w eksploatacji przemysłowej, jak i w badaniach naukowych. W ten sposób wzorcowanie i kalibrowanie stają się integralną częścią utrzymania jakości, niezależnie od rodzaju stosowanego sprzętu.
Źródło informacji: wzorcowanie czujnika temperatury w piecu.
