W wielu procesach technicznych sama obserwacja urządzenia albo ocena wyniku „na oko” nie wystarcza. Potrzebne są dane, które można odczytać, porównać i wykorzystać przy ustalaniu dalszych wyborów. Właśnie w takich przypadkach znaczenie ma aparatura kontrolno-pomiarowa, obejmująca różnorodne urządzenia przeznaczone do określania wartości takich jak temperatura, ciśnienie, napięcie, natężenie prądu, wilgotność, masa czy wymiary.
Wyselekcjonowanie konkretnego przyrządu zależy głównie od tego, co ma zostać zmierzone oraz w jakich warunkach pomiar będzie wykonywany. W praktyce bardzo ważny okazuje się nie tylko sam zakres pomiarowy, lecz również dokładność, sposób odczytu, rozdzielczość i sposobność pracy w otoczeniu, w którym występują drgania, pył, zmiany temperatury albo zakłócenia elektryczne. Te czynniki mogą wpływać na otrzymywany wynik i dlatego powinny być uwzględnione już na etapie wyboru wyposażenia.
Pomiary realizowane w ustaleniach laboratoryjnych różnią się od tych prowadzonych bezpośrednio przy maszynach albo instalacjach. W pierwszym przypadku łatwiej ograniczyć wpływ otoczenia, jednakże w hali produkcyjnej czy w trakcie prac serwisowych powinno się liczyć się z dodatkowymi czynnikami. Aparatura kontrolno-pomiarowa może posiadać wtedy różną konstrukcję i sposób obsługi, zależnie od miejsca zastosowania. Czasem ważniejsza od sporej dokładności jest możliwość szybkiego utworzenia kilku pomiarów w różnych punktach. Innym razem kluczowe staje się rejestrowanie wyników w dłuższym okresie, aby zauważyć stopniową przeróbkę parametrów. Z praktycznego punktu widzenia znaczenie moraz sposób przygotowania pomiaru. Nieprawidłowo umieszczony czujnik, niewłaściwe podłączenie przewodów lub odczyt wykonany w nieodpowiednim momencie może sprawić, że uzyskana wartość będzie trudna do właściwej interpretacji. Sam wyświetlony wynik nie mówi więc wszystkiego, jeżeli już nie wiadomo, w jakich ustaleniach został uzyskany.
Istotnym elementem pracy z przyrządami pomiarowymi jest także sprawdzanie ich stanu i okresowa kontrola wskazań. Z nierzadko urządzenie może wykazywać odchylenia, a sposób użytkowania ma wpływ na jego dalsze działanie. Szczególnej uwagi wymagają przyrządy na prawdę bardzo często przenoszone, narażone na uderzenia albo wykorzystywane w zmiennych ustaleniach środowiskowych. W dokumentacji pomiarowej warto zapisywać nie tylko i wyłącznie sam rezultat, ale też datę utworzenia badania, zastosowane urządzenie oraz warunki, które mogły posiadać wpływ na odczyt. Takie informacje ułatwiają późniejsze ranking wyników. Przy powtarzalnych pomiarach można dzięki temu oszacować, czy zmiana wartości wynika z rzeczywistej zmiany badanego parametru, czy raczej z różnic w sposobie przeprowadzenia pomiaru. Ma to szczególne znaczenie tam, gdzie pojedynczy odczyt jest jedynie jednym z wielu elementów oceny stanu technicznego.
Rozwój elektroniki sprawił, że współczesne przyrządy bardzo często nie ograniczają się do wskazywania jednej wartości. Mogą zapisywać serie wyników, przekazywać dane do innych urządzeń, sygnalizować przekroczenie ustalonego poziomu albo współpracować z systemami nadzorującymi pracę instalacji. Nie znaczy to jednak, że bardziej rozbudowane urządzenie samoczynnie pasuje do każdego zadania. Większa liczba funkcji może oznaczać bardziej złożoną obsługę, konieczność stosownej konfiguracji a także dodatkowe oczekiwania dotyczące interpretacji danych. Dlatego przy kształtowaniu pomiarów warto rozpocząć od określenia konkretnego parametru, wymaganej częstotliwości sprawdzeniu i warunków, w których będzie prowadzona obserwacja. Dopiero w przyszłości można wycenić, jakie cechy aparatury są de facto potrzebne. W ten sposób łatwiej uniknąć sytuacji, w której urządzenie dostarcza ogromnej ilości danych, lecz ich znaczenie dla prowadzonej kontroli pozostaje niewielkie.
Zobacz: wzorcowanie testo.
