Wzorcowanie mierników a kontrola przyrządów stosowanych w pomiarach przemysłowych

W wielu procesach technicznych wynik pomiaru jest jedną z głównych informacji stosowanych przy ocenie stanu urządzenia, parametrów materiału lub przebiegu określonej czynności. Samo wskazanie pojawiające się na wyświetlaczu nie mówi natomiast, czy przyrząd zachowuje wymagane właściwości. Na jego pracę mogą wpływać w głównej mierze czas eksploatacji, sposób przechowywania, przeciążenia, zmiany temperatury oraz warunki, w których wykonywane są pomiary.

Z tego powodu wzorcowanie mierników traktuje się jako sposób na określenie relacji pośród wskazaniami konkretnego urządzenia a wartościami odniesienia. W trakcie takiego procesu sprawdza się dobrane punkty zakresu pomiarowego i zapisuje uzyskane wyniki. W praktyce istotne jest, aby zakres badania odpowiadał rzeczywistemu zastosowaniu przyrządu, ponieważ ocena wykonana dla kilku wartości nie opisuje automatycznie jego zachowania we wszystkich możliwych ustaleniach.

Przygotowanie miernika do wzorcowania również ma znaczenie. Zanim urządzenie zostanie poddane porównaniu z właściwym wzorcem, warto sprawdzić jego stan zewnętrzny, działanie priorytetowych funkcji oraz elementy mające bezpośredni wpływ na pomiar. Tyczy się to w głównej mierze przewodów, końcówek pomiarowych, gniazd, sond czy zasilania, zależnie od rodzaju aparatury. W przypadku zauważalnych problemów technicznych wyniki uzyskane w trakcie samego wzorcowania mogą wymagać dodatkowej interpretacji. Zdarza się także, że przyrząd po naprawie albo regulacji zachowuje się całkiem inaczej niż przed wykonaniem tych czynności. Dlatego przy prowadzeniu dokumentacji warto zachowywać informacje z kolejnych testom, a nie ograniczać się tylko do obowiązującego świadectwa. Zestawienie wcześniejszych i późniejszych rezultatów może zaprezentować kierunek przekształceń wskazań a także ułatwić określenie, czy przyjęty odstęp między kolejnymi kontrolami jest odpowiedni dla danego sposobu użytkowania.

Nie bez znaczenia pozostają warunki wykonywania pomiarów. Temperatura, wilgotność, drgania, sposób podłączenia badanego urządzenia czy stabilność źródła zasilania mogą wpływać na uzyskiwane wartości. W praktyce właśnie drobne różnice w warunkach bywają przyczyną rozbieżności, które na sam początek trudno wyjaśnić. Z tego względu podczas wzorcowania rejestruje się informacje pozwalające odtworzyć okoliczności przeprowadzonego sprawdzenia. Istotny jest też dobór właściwego wzorca odniesienia a także jego własna identyfikowalność metrologiczna. Nie chodzi więc wyłącznie o ranking dwóch liczb, ale o zachowanie określonej ścieżki odniesienia wartości pomiarowej. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy wyniki z różnych urządzeń są później ze sobą porównywane albo gdy na ich bazie prowadzone są zapisy techniczne.

Wynik wzorcowania nie powinien być również samoczynnie utożsamiany z informacją, że miernik jest lub nie jest wartościowy w każdym zastosowaniu. Znaczenie stwierdzonego odchylenia zależy od wymagań dotyczących konkretnego pomiaru, zakresu pracy urządzenia a także dopuszczalnych wartości błędu. Ten sam wynik może posiadać inne znaczenie przy pomiarze orientacyjnym, a inne tam, gdzie wymagana jest określona dokładność. Przy interpretacji dokumentacji należy więc uwzględnić nie tylko wartości zapisane w tabelach, lecz również zakres pomiarowy, warunki badania i przyjęte kryteria. W sytuacji urządzeń wykorzystywanych regularnie przydatne okazuje się też prowadzenie historii ich testom, ponieważ umożliwia zauważyć stopniowe zmiany, które przy analizie pojedynczego wyniku mogłyby pozostać niezauważone.

Sprawdź: wzorcowanie brymen.

Rekomendowane artykuły